61. Ulusal Psikiyatri Kongresi Bildiri Özetleri

Seçilenler için eylemler

PDF olarak İndir Geri dön

Diğer sunumlar

Bipolar Bozuklukta Taburculukta LAI Kullanımı: Klinik ve Farmakolojik Özelliklerin Karşılaştırılması - Sayfa 193
Osman Mert Özcan, Nilgün Oktar Erdoğan, Fatmanur Ayhan

Aydın Adnan Menderes Eğitim ve Araştırma Hastanesinde Elektrokonvülsif Terapi (EKT) Alan Hastaların Değerlendirilmesi - Sayfa 194
Seda Kırcı Ercan, Merve Sena Kırmacı, Çağan Hazal Durgun

Çocukluk ve Ergenlik Dönemi Özel Gereksinim Tanılarının Erişkin Dönemdeki Seyri - Sayfa 195
Furkan Uğur Dündar, Hasan Ali Güler, Yavuz Selvi

Şizofreni ve Afektif Bozuklukların Düşünce Süreci Bozuklukları Özelinde Makine İşlemesi Analizleri ile Sınıflandırılması - Sayfa 196
Emre Mutlu, Barkın İlhan, Bilge Çetin İlhan, A. Elif Anıl Yağcıoğlu

Bariatrik Cerrahi Sonrası Psikiyatrik Tanılar ve Yeme Davranışı Değişiklikleri: 2 Yıllık Prospektif Takip Çalışması - Sayfa 198
Rümeysa Yeni Elbay, Fatma Büşra Parlakkaya Yıldız, Fatma Nur Erol Icke, Hilal Büşra Keskin, Gizem Karakoyun

Cinsiyete Göre Çoklu Antipsikotik Kullanımının Değerlendirilmesi: TRSM İzlemindeki Psikoz Olguları - Sayfa 200
Esin Erdoğan, Aslıhan Bilge Bektaş, Ali Göhkan Eşim, Munise Dinçarslan, Seray Çınar Yıldırım

24 EKİM 2025, CUMA
18:15- 19:30 IPSAQ-TR: İçsel, Kişisel ve Durumsal Atıflar Ölçeği'nin Türkçe Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

IPSAQ-TR: İçsel, Kişisel ve Durumsal Atıflar Ölçeği'nin Türkçe Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Işık Batuhan Çakmak1, Şeyma Uygun1, İrem Kar2, Bora Başkak3

1. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği, Ankara, Türkiye
2. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyoistatistik Anabilim Dalı, Ankara, Türkiye
3. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Ankara, Türkiye

DOI: 10.5080/61upk.ozt240 Sayfa 191

Giriş: Atıf biçimi, bireylerin olumlu veya olumsuz olayların nedenlerini açıklarken bu nedenleri içsel (kendine), kişilerarası (başkalarına) veya durumsal (koşullara) faktörlere bağlama eğilimini ifade eder. Bu çalışma, yaygın olarak kullanılan Internal, Personal and Situational Attributions Questionnaire’in (IPSAQ) Türkçe uyarlamasını (IPSAQ-TR) yapmak, geçerlik-güvenirlik özelliklerini değerlendirmek ve ayrıca kısa formunu geliştirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Yöntemler: Toplam 163 Türkçe konuşan gönüllü çalışmaya dahil edilmiştir. Örneklem, üniversite öğrencileri ve herhangi bir psikiyatrik tanısı olmayan erişkinlerden oluşmuştur. Katılımcılar çevrim içi duyurularla davet edilmiş, ölçekler online anket formu aracılığıyla uygulanmıştır. Katılımcılara Sosyodemografik Bilgi Formu, IPSAQ-TR, Yükleme Biçimleri Anketi (ASQ) ve Beck Depresyon Envanteri (BDE) uygulanmıştır. Psikometrik değerlendirmeler kapsamında iç tutarlılık (KR-20), test-tekrar test güvenirliği (ICC), yakınsak geçerlik (korelasyon analizleri) ve bilinen gruplar geçerliği analiz edilmiştir. Etik onay Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan alınmıştır (TABED 2-24-590, 30.10.2024). Sonuçlar: IPSAQ-TR, KR-20 katsayısı 0.702–0.820 arasında değişen kabul edilebilir ila iyi düzeyde iç tutarlılık göstermiştir (p < 0.001). Test-tekrar test güvenirliği orta ila iyi düzeydedir (ICC = 0.458–0.737, p < 0.001). Yakınsak geçerlikte IPSAQ-TR’nin alt ölçekleri ile ASQ boyutları arasında anlamlı korelasyonlar bulunmuştur (r = 0.200–0.236, p < 0.05). Bilinen gruplar geçerliğinde, depresyon grubunda dışsallaştırma yanlılığı (EB) daha yüksek, negatif içsel atıflar ise daha düşük bulunmuş (p < 0.05), diğer alt ölçeklerde anlamlı fark saptanmamıştır. Kısa form ile orijinal ölçek arasında yüksek uyum saptanmıştır (ICC = 0.774 – 0.885, p < 0.001).
Tartışma ve Sonuç: IPSAQ-TR, Türkçe konuşan popülasyonda atıf tarzının değerlendirilmesinde geçerli ve güvenilir bir araçtır. Bulgular, Türk örnekleminin Batı’daki kendini yüceltici ve Doğu’daki bağlama duyarlı özellikleri birlikte taşıyan hibrit bir atıf tarzına sahip olduğunu göstermektedir. Depresyon düzeyi daha yüksek katılımcılarda dışsallaştırma yanlılığının belirginleşmesi ve negatif-içsel atıfların azalması, depresyonun bilişsel örüntüler üzerindeki etkisini desteklemektedir. Bu sonuçlar, atıf biçiminin duygudurum ve kültürelbağlamla etkileşim halinde olduğunu düşündürmektedir. Kısa formun pratikliği ise klinik uygulama ve saha araştırmalarında hızlı ve güvenilir ölçüm imkânı sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler: atıf biçimi, sosyal biliş, içsel, kişisel ve durumsal atıflar ölçeği, IPSAQ TR