61. Ulusal Psikiyatri Kongresi Bildiri Özetleri
23 EKİM 2025, PERŞEMBE
14:00-15:15 Bipolar Bozuklukta Metakognitif İnançlar ve İntihar Davranışı Arasındaki İlişki
Bipolar Bozuklukta Metakognitif İnançlar ve İntihar Davranışı Arasındaki İlişki
İnci TİMUR PEKGÖZ1, Şuheda TAPAN ÇELİKKALELİ1
-
Daha fazla
1. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Psikiyatri Anabilim Dalı
DOI: 10.5080/61upk.ozt174 Sayfa 91
Giriş: Bipolar bozuklukta intihar davranışı önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam etmektedir. İşlevsel olmayan metakognitif inançlar, bireyin düşüncelerini tehdit edici veya kontrol edilemez olarak algılamasına neden olarak intihar riskini artırabilmektedir. Bu çalışma, bipolar bozukluk tanılı bireylerde metakognitif inançlar ile intihar davranışı arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamıştır.
Yöntemler: Çalışmaya Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalında izlenen ve DSM-5 kriterlerine göre bipolar bozukluk tanısı almış, remisyon döneminde bulunan 106 hasta katılmıştır. Katılımcılar, intihar girişimi öyküsü olup olmamasına göre iki gruba ayrılmıştır. Tüm katılımcılara Sosyodemografik Veri Formu, Metakognisyon Ölçeği-30 (MCQ-30) ve İntihar Davranış Ölçeği (SBQ) uygulanmıştır. Araştırma için etik kurul onayı alınmıştır. (20.09.2024 tarih ve 2024/10-21 karar numarası) Tüm katılımcılardan onam alınmıştır. Sonuçlar: İntihar girişimi öyküsü olan bireylerin MCQ-30 toplam puan ortalaması (78,35 ± 15,45), olmayan gruba (66,74±15,14) kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p < 0,001). Benzer şekilde, SBQ toplam puanı da intihar girişimi olan grupta (4,13±2,57), girişimi olmayan gruba göre (2,11±2,06) yüksek saptanmıştır (p < 0,001). MCQ-30 alt ölçekleri incelendiğinde, Düşünceleri Kontrol Etme İhtiyacı (p = 0,002), Bilişsel Güven (p = 0,004) ve Kontrol Edilemezlik ve Tehlike (p < 0,001) alt boyutlarında intihar girişimi olan bireyler lehine anlamlı farklar bulunmuştur. Ayrıca SBQ puanları ile MCQ-30 toplam puanları arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir korelasyon saptanmıştır (r = 0,412; p = 0,002). Alt ölçekler düzeyinde SBQ ile en yüksek korelasyon Düşünceleri Kontrol Etme İhtiyacı (r = 0,415; p 0,002) ve Bilişsel Güven (r = 0,366; p =0,008) puanları arasında gözlemlenmiştir.
Tartışma ve Sonuç: Bulgular, işlevsel olmayan metakognitif inançların bipolar bozuklukta intihar davranışıyla anlamlı şekilde ilişkili olabileceğini göstermektedir. Bu doğrultuda, metakognisyon temelli müdahalelerin intihar riskini azaltmaya yönelik girişimlere katkı sunabileceği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Bipolar bozukluk, intihar, metakognisyon