61. Ulusal Psikiyatri Kongresi Bildiri Özetleri
23 EKİM 2025, PERŞEMBE
14:00-15:15 Adet Düzensizliği Olan Genç Kadınlarda Ortoreksiya Nervoza Eğilimleri ile Sağlık Okuryazarlığı Arasındaki İlişki: Kesitsel Bir İnceleme
Adet Düzensizliği Olan Genç Kadınlarda Ortoreksiya Nervoza Eğilimleri ile Sağlık Okuryazarlığı Arasındaki İlişki: Kesitsel Bir İnceleme
Cansu Mercan Işık1, Gamze Sönmez Ünal2, Masum Öztürk3, Şerife Özlem Genç4
-
Daha fazla
1. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilimdalı
2. vas Numune Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği
3. Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilimdalı
4. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilimdalı
DOI: 10.5080/61upk.ozt179 Sayfa 97
Giriş: Ortoreksiya nervoza (ON), sağlıklı beslenme takıntısı ile karakterize, henüz tanı kriterleri tam olarak netleşmemiş yeni bir yeme bozukluğu biçimidir. Bununla birlikte, bireylerin sağlıkla ilgili bilgi edinme, anlama ve uygulama yetisi olan sağlık okuryazarlığının da hem beslenme davranışları hem de genel sağlık davranışları üzerinde belirleyici rol oynadığı bilinmektedir. Bu çalışmada, adet düzensizliği olan genç kadınlarda ortoreksiya nervoza eğilimi ile sağlık okuryazarlığı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntemler: Bu kesitsel çalışma, adet düzensizliği yaşayan 16-24 yaş arasında genç kadınlardan oluşan hasta grubu (n=55) ile yaş ve cinsiyet açısından benzer özelliklere sahip polikliniğe gelen herhangi bir tanı almayanlar arasından seçilen kontrol grubu (n=52) ile toplam 107 katılımcı üzerinde gerçekleştirilmiştir. Katılımcılardan sosyodemografik bilgi formu, Ortoreksiya Nervoza Ölçeği (ORTO-11) ve Avrupa Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (ASOY) formları doldurmaları istenmiştir. Veriler SPSS 25.0 programı ile analiz edilmiştir.Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi
Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulunun 2024/05-03 sayılı ve 16.05.2024 tarihli kararı alınmıştır. Çalışmada yer verilen tüm bireylerden de yazılı bilgilendirilmiş onam formu imza altına alınmıştır. Sonuçlar: Hasta grubunun yaş ortalaması 20.52 ± 2.84, kontrol grubunun ise 19.84 ± 2.69 idi (p = 0.207). Gruplar arasında yaş, vücut kitle indeksi (VKİ), ORTO-11 ve ASOY skorlarında anlamlı fark bulunmamıştır (p > 0.05). ASOY toplam indeksi ve alt boyutları olan sağlık hizmeti kullanımı (p = 0.724), hastalıktan korunma (p = 0.490) ve sağlığın iyileştirilmesi (p = 0.712) açısından gruplar arasında anlamlı fark görülmemiştir.Sağlık okuryazarlığı düzeyi hasta grubunda %67.3, kontrol grubunda %61.5 oranında yeterli bulunmuştur (p=0.552). Tüm katılımcılar arasında VKİ ile ORTO-11 skorları arasında negatif korelasyon (p=0.002, r= 0.292), yaş ile ASOY skorları arasında pozitif korelasyon saptanmıştır (p=0.001, r=0.316).
Tartışma ve Sonuç: Adet düzensizliği olan genç kadınların ON eğilimleri ve sağlık okuryazarlığı düzeyleri kontrol grubuna benzer bulunmuştur.Yaş ilerledikçe sağlık okuryazarlığı düzeyinde artış gözlemlenmiştir. Bu bulgular, sağlık okuryazarlığını artırmaya yönelik müdahalelerin,genç bireylerde sağlıklı beslenme davranışlarının patolojik sınırlara kaymasını önlemede potansiyel bir koruyucu faktör olabileceğine işaret etmektedir.
Anahtar Kelimeler: Ortoreksiya nervoza, Sağlık okuryazarlığı, Adet düzensizliği