25 EKİM 2025, CUMARTESİ
10:45-12:00 Bipolar Bozuklukta Depresyonun İşlevselliğe Etkisinin İncelenmesinde Biyolojik Ritimler ve Uyku Kalitesinin Rolü
Bipolar Bozuklukta Depresyonun İşlevselliğe Etkisinin İncelenmesinde Biyolojik Ritimler ve Uyku Kalitesinin Rolü
İrem Hacısalihoğlu Aydın1, Nazife Gamze Usta Sağlam1, Cana Aksoy Poyraz1
-
Daha fazla
1. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa- Cerrahpaşa Tıp Fakültesi
DOI: 10.5080/61upk.ozt251 Sayfa 210
Giriş: Bipolar bozukluğu olan hastalarda depresyonun işlevselliği olumsuz yönde etkilediği bilinmekle birlikte, bu etkinin uyku parametreleriyle ve biyolojik ritimlerle olan ilişkilisi tam olarak aydınlatılamamıştır. Bu çalışmada, depresif belirtiler gösteren bipolar bozukluk hastalarında; depresif semptomların, biyolojik ritim ve uyku kalitesi üzerindeki etkisini incelenmiş ve biyolojik ritim ile uyku kalitesinin depresyonun işlevsellik üzerindeki olumsuz etkisini öngörmedeki aracı rolü araştırılmıştır.
Yöntemler: Çalışmaya toplam 98 bipolar bozukluk tanılı hasta ile 96 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Hastalar Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği puanlarına göre ötimik ve depresif olarak sınıflandırılmıştır. Katılımcıların biyolojik ritimleri, işlevsellik düzeyleri ve uyku kaliteleri sırasıyla Biyolojik Ritim Değerlendirme Görüşmesi, Kısa İşlevsellik Değerlendirme Ölçeği ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi ile değerlendirilmiştir. Mediasyon analizi ile aracı roller incelenmiştir. Çalışmada etik kuruldan onay alınmıştır (10/05/2022 380352). Tüm katılımcılar gönüllü olarak katılmış, yazılı onam vermiştir. Sonuçlar: İşlevsellikte bozulma en belirgin bipolar depresyon grubunda saptanmış olup (M = 31.68, p < .001), bunu ötimik hastalar (M = 17.85, p < .001) ve sağlıklı kontroller (M = 11.74). izlemiştir. Depresyon düzeyi; işlevsellik (r=.746, p?.01), uyku kalitesi (r=.655, p?.01) ve biyolojik ritimlerle (r=.709, p?.01) pozitif yönde anlamlı korelasyon göstermiştir. Ayrıca depresyonun, biyolojik ritimler (b=1.01, SE=.10, p < .001) ve uyku kalitesi (b=.38, SE=.04, p < .001) üzerinde anlamlı düzeyde etkisi olduğu belirlenmiştir. Mediasyon analizleri depresyonun işlevsellik üzerindeki etkisinde biyolojik ritmin kısmi aracı rol oynadığını gösterirken (bindirect=.50, SE=.11, 95% CI = .3095, .7253), uyku kalitesinin benzer bir aracı rolü olmadığı saptanmıştır (bindirect=-.08, SE=.09, 95% CI = -.2783, .0944).
Tartışma ve Sonuç: Sonuç olarak, bipolar bozuklukta depresyonun işlevselliği olumsuz etkileyen önemli bir faktör olduğu ve bu etkinin bir kısmının biyolojik ritim bozukluklarıyla açıklanabileceği ortaya konmuştur. Bu bulgular, tedavi yaklaşımlarında biyolojik ritim düzenleyici müdahalelerin önemini vurgulamaktadır. Ayrıca, biyolojik ritimlerin düzenlenmesi, depresyonun işlevsellik üzerindeki olumsuz etkisini azaltmada etkili bir hedef olabilir.
Anahtar Kelimeler: bipolar, biyolojik ritim, depresyon, işlevsellik
61. Ulusal Psikiyatri Kongresi Bildiri Özetleri