61. Ulusal Psikiyatri Kongresi Bildiri Özetleri
25 EKİM 2025, CUMARTESİ
10:45-12:00 Gerçek Dünya Örnekleminde Tipik ve Atipik Uzun Etkili Antipsikotiklerin Tedavi Uyumu Açısından Karşılaştırılması ve Tedavi Seçimini Etkileyen Faktörler:1 Yıllık İzlem Çalışması
Gerçek Dünya Örnekleminde Tipik ve Atipik Uzun Etkili Antipsikotiklerin Tedavi Uyumu Açısından Karşılaştırılması ve Tedavi Seçimini Etkileyen Faktörler: Yıllık İzlem Çalışması
Özlem Devrim Balaban1, Yusuf Ezel Yıldırım1, Özge Arıkan1, Vesile Çelik1, Muhammet Ali Karaca1, Sevilay Umut Kılınç1, Yasemin Gürsoy1, Osman Şehitoğulları1
-
Daha fazla
1. SBÜ Bakırköy Prof Dr Mazhar Osman Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim Araştırma Hastanesi
DOI: 10.5080/61upk.ozt254 Sayfa 214
Giriş: Antipsikotik tedavi uyumsuzluğu ağır ruhsal bozukluğu olan bireylerde hastalık nüksünü en güçlü biçimde öngören faktörlerdendir. Uzun etkili enjektabl antipsikotiklerin (UEA) tedaviye uyumu artırma ve nüksleri önlemedeki etkinliği bilinmektedir. Ancak UAEların tercih nedenleri ve bununla ilişkili tedavi uyum düzeylerine yönelik araştırmalar sınırlıdır. Bu çalışmada, şizofreni veya bipolar bozukluk tanısıyla yatarak tedavi gören ve taburculuk sırasında UEA başlanan hastalar, UEA seçimi açısından karşılaştırılmış; seçim ve tedaviye uyumu etkileyen faktörler incelenmiştir.
Yöntemler: Natüralistik izlem tasarımındaki çalışmanın örneklemi, yatarak tedavi görmüş ve UEA başlanarak taburcu edilmiş, 99u kadın, toplam 187 hastadan oluşmaktadır. Sosyodemografik ve klinik veriler hasta dosyalarından elde edilmiştir. Taburculuğu takiben 3., 6. ve 12. aylarda hastalar ve/veya yakınları telefonla aranarak tedaviye devam durumları sorgulanmış, edinilen bilgiler elektronik kayıt sisteminden doğrulanmıştır. Çalışma Bakırköy Dr Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu tarafından 20.11.2023 tarihinde 2023-22-13 protokol numarası ile onaylanmıştır. Sonuçlar: Birinci kuşak UEAlar; çalışmayan, şizofreni tanılı, hastalık süresi daha uzun, yatış sayısı daha fazla, homisidal davranış öyküsü olan ve EKT uygulanmış hastalarda daha sık tercih edilmiştir (p < 0,05). Alkol veya madde kullanımı olan bireylerde tedaviye uyumsuzluk daha erken dönemde ortaya çıkmıştır(p < 0,05). Bipolar bozukluk hastalarının tedaviye uyumu daha yüksek bulunmuştur(p=0,025). 12. ayda ikinci kuşak UEAlara uyum, birinci kuşaklardan daha yüksektir. Aripiprazol UE ve paliperidon UEye uyum, haloperidol, risperidon ve zuklopentiksola kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksektir(p < 0,05). Yatış öncesinde düzenli tedavi kullanımı, 12. aydaki uyumunu yordayan bir değişken olmuştur(p < 0,001). Dört haftada bir uyguladan UEAlara uyum, iki haftada bir uygulananlara göre daha yüksektir(p=0,014).
Tartışma ve Sonuç: Tedaviye uyum sorunu yaşama riski yüksek hastalarda, daha uzun aralıklarla uygulanan ikinci kuşak UEAlar tercih edilebilir. Bulgular, tedavi öncesi düzenli ilaç kullanım öyküsü olan ve bipolar bozukluk tanılı hastalarda uyumun daha yüksek olabileceğini, buna karşın alkol/madde kullanımının uyumsuzluğu hızlandırabileceğini göstermektedir. Bu nedenle UEA seçimi yapılırken hastanın klinik özellikleri, hastalık öyküsü ve risk faktörleri bütüncül biçimde değerlendirilmelidir.
Anahtar Kelimeler: Uzun Etkili Antipsikotikler, Şizofreni, Bipolar Bozukluk, Aripiprazol, Paliperidon