61. Ulusal Psikiyatri Kongresi Bildiri Özetleri
23 EKİM 2025, PERŞEMBE
13:15 - 14:00 Menopoz Tanısı Almış Kadınlarda Uyku Verimliliğini Etkileyen Faktörler ve Yaşam Kalitesi Üzerindeki Etkileri
Menopoz Tanısı Almış Kadınlarda Uyku Verimliliğini Etkileyen Faktörler ve Yaşam Kalitesi Üzerindeki Etkileri
Koray Hamza Cihan1, Gazi Furkan Duran2, Elif İrem Gülkanat2, Eda Güneşoğlu2, Sudenaz Özalp2, Selin Naz Özyuva2, Şerife Esra Çetinkaya3, Erguvan Tuğba Özel Kızıl1
-
Daha fazla
1. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Ankara
2. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Ankara
3. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı, Ankara
DOI: 10.5080/61upk.ozt293 Sayfa 305
Giriş: Menopoz, kadınlarda hem biyolojik hem psikososyal değişimlere neden olan doğal bir süreçtir. Bu dönemde sık görülen uykusuzluk, gece terlemeleri, üriner semptomlar ve psikolojik sorunlar yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyebilir. Ancak bu belirtilerin uyku kalitesi üzerindeki bütüncül etkileri henüz yeterince anlaşılmamıştır. Bu çalışmada, menopoz sonrası dönemdeki kadınlarda psikolojik semptomlar, menopozal belirtiler ve yaşam kalitesinin uyku kalitesi ile ilişkisi araştırılmıştır.
Yöntemler: Kesitsel tasarıma sahip çalışmaya, 4565 yaş arası 132 doğal menopoz tanılı kadın dahil edilmiştir. Anksiyete ve depresyon düzeyleri Beck Anksiyete Envanteri (BAI) ve Beck Depresyon Envanteri (BDI-II) ile; uyku kalitesi Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ile; menopozla ilişkili yaşam kalitesi ise MENQOL ile değerlendirilmiştir. Veriler, t-testi, ANOVA, Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon ile analiz edilmiştir. Çalışma protokolü Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Klinik Araştırma Etik Kurulu tarafından incelenmiş ve onaylanmıştır (Onay No: 2024000384-2, Tarih: 31.07.2024). Sonuçlar: Katılımcıların %67sinde uyku kalitesi bozulmuştu. Gece terlemesi, poliüri, üriner inkontinans, vücut ağrıları ve cilt kuruluğu olan kadınlarda PUKİ puanları anlamlı şekilde daha yüksekti (p < 0.05). MENQOL ve BAI skorları ile PUKİ arasında pozitif korelasyon bulundu (r = 0.536 , p < 0.001 ; r = 0.512 , p < 0.001). Regresyon analizinde, MENQOL (? = 0.46, p < 0.001) ve BAI (? = 0.17, p = 0.004) uyku kalitesinin anlamlı yordayıcılarıydı; BDI-II ise anlamlı değildi.
Tartışma ve Sonuç: Menopoz sonrası kadınlarda uyku bozuklukları yaygındır ve özellikle gece terlemeleri, üriner problemler, psikolojik sıkıntılarla ilişkilidir. Anksiyete düzeyi, uyku bozuklukları için depresyondan daha güçlü bir öngördürücüdür. Menopozla ilişkili yaşam kalitesi düştükçe uyku kalitesi de bozulmaktadır. Uyku problemlerinin etkili yönetimi için jinekoloji, psikiyatri ve uyku tıbbı disiplinlerini birleştiren bütüncül müdahaleler önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Anksiyete, Menopoz, Menopoza Özgü Yaşam Kalitesi, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi, Uyku Kalitesi