61. Ulusal Psikiyatri Kongresi Bildiri Özetleri
25 EKİM 2025, CUMARTESİ
12:15 - 13:00 Lurasidonun Doz Bağımlı Lökopeni İle İlişkisi
Lurasidonun Doz Bağımlı Lökopeni İle İlişkisi
Özge Varol1, Hasancan Başkurt1, Leyla Mammadova2, Atila Erol2
-
Daha fazla
1. Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Kliniği
2. Sakarya Üniversitesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOI: 10.5080/61upk.ozt389 Sayfa 428
Giriş: Lurasidon,1990larda geliştirilmiş,tandospirondan türetilen bir antipsikotiktir.Molekül yapısında imide grubu korunmuş, aromatik kısmı benzizotiyazol şeklinde tasarlanmıştır.Bu değişiklikle D2 ve 5-HT2A reseptörlerine bağlanma afinitesini artırırken,H1, M1 ve ?1 adrenerjik reseptörlerine bağlanmasını azaltılmıştır. İlacın 5-HT1A ve 5-HT7 reseptörlerine afinitesi anksiyolitik, antidepresan ve bilişsel işlevleri iyileştirici etkiler sağlar. Literatürde genellikle doz bağımsız nötropeni bildirilmiş olsa da,bu çalışmada doz bağımlı lökopeni gelişen bir şizofreni olgusu sunulmaktadır.
Yöntemler / Olgu Sunumu: Otuz yaşında,bekar,muhasabeci,önlisans mezunu kadın hasta TRSMden işitsel halüsinasyonlarına bağlı kendine zarar verme davranışlarının artması üzerine başvurdu.Daha önce bilinen bir psikiyatrik rahatsızlığı olmayan hastanın 2016 yılında Şizofreni tanısını aldığı, geçmişte 4 kez psikiyatri servisinde yatarak tedavi gördüğü öğrenildi.Psikiyatrik muayenede görsel ve işitsel halüsinasyonlar ve bu halüsinasyonlara bağlı kendine zarar verici davranışlar saptandı.Hastalıkla ilgili kısmi içgörüsü olmakla birlikte tedaviye uyumluydu. Hastaya lurasidon 80 mg,paliperidon 12 mg,sertralin 50 mg,aripiprazol 10 mg kademeli olarak başlandı.Lurasidon 120 mga kadar kademeli olarak arttırıldığı zaman hastada lökopeni görülmesi üzerine lurasidon 80 mga düşürüldü.Düzenlenen tedavi sonrasında psikotik içeriğinde gerileme gözlenen hastada hemogram sonuçları da normal sınırlardaydı.Hasta 16 haftalık takibi boyunca düzenli olarak ilaç kullandı,işlevselliğini geri kazandı.Vakanın sunum yapılması için hastadan onam alınmıştır. Sonuçlar: Vakamızda lurasidona bağımlı lökopeni mekanizması incelencek olursa; Lurasidon veya metabolitleri nötrofil yüzeyine bağlanıp antikor oluşumunu tetikler, kompleman sistemi aktive olur ve nötrofiller yıkılır.Ayrıca ilacın veya metabolitlerinin granülosit öncül hücrelerine direkt toksik etkisi sonucu nötrofil üretimi azalır. CYP3A4 metabolizması sırasında oluşan reaktif ara ürünler oksidatif stres ve apoptoz ile nötrofilleri veya öncül hücreleri hasarlar.
Tartışma ve Sonuç: Bu vakada gözlenen hematolojik değişiklikler, lurasidon kullanımına bağlı lökopeninin doz bağımlı gelişebileceğini düşündürmektedir. Klinik pratiğe yansıyan bu bulgu, özellikle uzun süreli tedavilerde ve yüksek dozlarda lurasidon reçete edilen hastalarda düzenli tam kan sayımı ile hematolojik parametrelerin izlenmesinin önemini ortaya koymaktadır. Erken dönemde fark edilen lökosit düşüklüğü, ciddi komplikasyonların önlenmesi açısından kritik olabilir.
Anahtar Kelimeler: Lurasidon, Şizofreni, Lökopeni