61. Ulusal Psikiyatri Kongresi Bildiri Özetleri
24 EKİM 2025, CUMA
14:00-15:15 Depresyon, Anksiyete ve Psikolojik Acı Üçgeninde Psikolojik Katılığın Yeri
Depresyon, Anksiyete ve Psikolojik Acı Üçgeninde Psikolojik Katılığın Yeri
Veysel Güleç1, Ahmet Üzer1, Haşim Şamil Kısa1
-
Daha fazla
1. Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi Psikiyatri Anabilim Dalı
DOI: 10.5080/61upk.ozt223 Sayfa 162
Giriş: Psikolojik acı, depresyon ve anksiyete ile yakından ilişkili, intihar davranışlarında önemli rol oynayan öznel bir deneyimdir. Kabul ve Kararlılık Terapisi kuramında yer alan psikolojik katılık ise, çeşitli psikopatolojilerde transdiagnostik bir risk faktörü olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışmanın amacı, psikolojik acı ile psikolojik katılık, depresyon ve anksiyete arasındaki ilişkileri incelemektir.
Yöntemler: Araştırma, Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu onayıyla yürütülmüştür (Karar No: 2022/11). Çalışmaya, herhangi bir psikiyatrik tanısı olmayan 380 gönüllü (ortalama yaş = 33,5 ± 11,9) katılmıştır. Katılımcılar, Mee-Bunney Psikolojik Acı Değerlendirme Ölçeği, Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADÖ) ve Kabul ve Eylem Formu-IIyi (KEF-II) doldurmuştur. Elde edilen veriler, psikolojik acıyı yordayan değişkenleri belirlemek amacıyla aşamalı çoklu doğrusal regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. Sonuçlar: Yapılan regresyon analizi sonucunda, psikolojik katılık (? = 0,36; p < 0,001) ve anksiyete (? = 0,35; p < 0,001) psikolojik acının anlamlı yordayıcıları olarak belirlenmiştir. Depresyon ise, modele bağımsız bir değişken olarak istatistiksel açıdan anlamlı bir katkı sunmadığı için analize dahil edilmemiştir. Model, birinci aşamada yalnızca psikolojik katılık ile psikolojik acıdaki varyansın %34ünü açıklarken; ikinci aşamada anksiyetenin eklenmesiyle açıklanan toplam varyans oranı %40a yükselmiştir.
Tartışma ve Sonuç: Bu çalışmanın en dikkat çekici bulgusu, transdiagnostik bir değişken olan psikolojik katılığın, psikolojik acının anlamlı bir yordayıcısı olarak ortaya çıkmasıdır. Bu sonuç, bireyin acı veren içsel deneyimleriyle işlevsiz bir biçimde başa çıkması ve bu nedenle kişisel değerlerinden uzaklaşması biçiminde tanımlanan psikolojik katılık süreçlerinin, psikolojik acının oluşumuna katkıda bulunduğuna yönelik kuramsal yaklaşımları ampirik olarak desteklemektedir.Sonuç: Klinik uygulamalarda, yalnızca semptomlara değil, aynı zamanda psikolojik katılık gibi altta yatan süreçlere de odaklanmak, daha etkili müdahaleler geliştirilmesine katkı sağlayabilir.
Anahtar Kelimeler: Psikolojik Acı, Psikololik Katılık, Depresyon, Anksiyete