61. Ulusal Psikiyatri Kongresi Bildiri Özetleri
23 EKİM 2025, PERŞEMBE
13:15 - 14:00 Antipsikotik Yan Etkilere Yüksek Duyarlılık Gösteren Bir Psikotik Olguda Breksipiprazol ile Klinik İyileşme
Antipsikotik Yan Etkilere Yüksek Duyarlılık Gösteren Bir Psikotik Olguda Breksipiprazol ile Klinik İyileşme
Fulya Balcı1, Buket Koparal1, Muhammed Hakan Aksu1
-
Daha fazla
1. Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi
DOI: 10.5080/61upk.ozt319 Sayfa 337
Giriş: Antipsikotik ilaçların neden olduğu ekstrapiramidal yan etkiler ,bazı psikotik hastalarda tedavi sürdürümünü ciddi ölçüde zorlaştırabilir. Bu olguda, çeşitli antipsikotik ajanlara karşı gelişen şiddetli yan etkiler nedeniyle sürekli bir tedavi planı oluşturulamayan; izlem sürecinde tanısı revize edilen ve breksipiprazol ile yan etki gelişmeden semptom düzeyinde belirgin gerileme sağlanan bir hasta sunulmaktadır.
Yöntemler / Olgu Sunumu: Otuz yıldır bipolar bozukluk tanısıyla izlenen, zaman zaman duygudurum çöküklüğü ve psikotik belirtiler tarifleyen 56 yaşındaki kadın hastanın; amisulprid (rijidite, maskeyüz, donukluk, hareket kısıtlılığı), ketiapin (sedasyon, düşme sonrası üst ekstremite kırığı) ve aripiprazol (disinhibisyon, akatizi) gibi antipsikotiklere karşı ciddi yan etkiler geliştirdiği belirlendi. Parkinsonizm bulgularının amisülpirid kesilmesiyle gerilemesi üzerine dış merkezde ilaca bağlı parkinsonizm tanısı konuldu.Tanı netleştirmesi ve tedavi düzenlemesi amacıyla kliniğimize yatırılan hastanın kullanmakta olduğu valproik asit ve venlafaksin ilaçları kesilerek izlendi. Bu süreçte MRG,EEG,EMG ve DaTSCAN gibi tetkikler yapıldı; primer parkinsonizmi destekleyen bulgu saptanmadı. Sonuçlar: Bu dönemde belirgin psikotik belirtiler (persekütör hezeyanlar, perseverasyonlar) açığa çıktı. Premorbid işlevsellik, negatif belirtiler ve epizod örüntüsü dikkate alınarak tanı bipolar bozukluktan basit şizofreniye revize edildi. EPS riski daha düşük olduğu bilinen ketiapin başlandı; ancak belirgin sedasyon ve baş dönmesi nedeniyle kesildi. Ardından denenen flupentiksol ile EPS bulguları tekrar ortaya çıktı. Breksipiprazol (13 mg/gün) ile dört hafta sonunda SAPS 34ten 3e, SANS 39dan 14e geriledi; EPS izlenmedi.Hastadan olgu sunumu amacıyla sözlü onam alınmıştır.
Tartışma ve Sonuç: Breksipiprazol, dopamin D2 reseptörlerine parsiyel agonist etki gösteren, düşük intrinsik aktiviteye sahip bir antipsikotiktir. Bu farmakolojik yapı, dopamin dengesini stabilize ederken motor yan etki riskini azaltır. Aripiprazolün tolere edilemediği hastalarda, breksipiprazol düşük intrinsik aktivitesi sayesinde daha uygun bir seçenek sunabilir. Olgumuzda, önceki antipsikotiklere bağlı gelişen yan etkilerin aksine, breksipiprazol ile belirgin klinik iyileşme sağlanmış ve EPS izlenmemiştir. Literatürde de benzer vakalarda breksipiprazolün etkinliği ve güvenli profili vurgulanmaktadır. Ekstrapiramidal yan etkilere karşı yüksek duyarlılık gösteren ve bu nedenle tedavi seçenekleri kısıtlı psikotik hastalarda, breksipiprazol etkili ve tolere edilebilir bir alternatif olarak değerlendirilebilir.
Anahtar Kelimeler: Breksipiprazol, İlaca bağlı parkinsonizm, Antipsikotik yan etki, Ekstrapiramidal semptomlar