61. Ulusal Psikiyatri Kongresi Bildiri Özetleri
23 EKİM 2025, PERŞEMBE
13:15 - 14:00 Görünenden Fazlası: Yeme Reddi ve Anorektik Belirtilerle Seyreden Bir Çocukluk Çağı Otizm Spektrum Bozukluğu Olgusu
Görünenden Fazlası: Yeme Reddi ve Anorektik Belirtilerle Seyreden Bir Çocukluk Çağı Otizm Spektrum Bozukluğu Olgusu
İpek AKSAKAL1, Kübra Çakmakkaya2, Arzu Jalilova3, Miray Karakoyun2, Nazlı Burcu ÖZBARAN1
-
Daha fazla
1. Ege Üniversitesi Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Anabilim Dalı
2. Ege Üniversitesi Hastanesi Çocuk Gastroenterolojisi Bilim Dalı
3. Acıbadem Kent Hastanesi Çocuk Endokrinoloji ve Diyabet Bölümü
DOI: 10.5080/61upk.ozt320 Sayfa 338
Giriş: Yeme reddi, çocukluk çağında organik olduğu kadar psikiyatrik nedenlerle de ortaya çıkabilmektedir. Sosyal stresörler sonrası gelişen kısıtlayıcı yeme davranışları, özellikle büyüme-gelişme döneminde ciddi beslenme bozukluklarına yol açabilir. Bu yazıda çocuk gastroenteroloji servisinde yatan, katı ve sıvı gıdayı reddeden ve multidisipliner yaklaşımla tedavisi planlanan bir olgunun seyri aktarılacaktır. Hasta ve ailesinden onam alınmıştır.
Yöntemler / Olgu Sunumu: Sekiz yaşında kız hasta, son bir ayda artan yeme reddi nedeniyle yatırıldı. Vücut kitle indeksi 12,35 kg/m² (SDS: -2,61) idi. Yalnızca şurup sandığı mamayı içiyor, diğer tüm oral gıdaları reddediyordu. Beslenmesi intravenöz sıvı ve total parenteral nütrisyon ile sağlandı. Yeme reddinin yaklaşık bir ay önce okul değişikliği sonrasında başladığı, öncesindeki dönemde sağlıklı beslenmeye yönelik takıntılar, sosyal iletişimde gerilik, yalnız kalmayı tercih etme, yoğun kaygı hali ve içe kapanma davranışlarının olduğu öğrenildi. Ayrıca, ağzındaki salyayı peçetelere tükürüp poşette biriktirme takıntısının son 1 aydır olduğu öğrenildi.Öğretmeni; göz temasının kısıtlı olduğunu, fiziksel temastan kaçındığını, empati becerisinin zayıf olduğunu, kısık sesle konuştuğunu, iltifatlara yanıt vermediğini, kıyafet buruşturma ve ayak sallama gibi stereotipik hareketlerinin olduğunu belirtti. Yatış sırasındaki ruhsal durum muayenesinde depresif duygudurum, donuk afekt, hipofonik konuşma hakimdi.Hastanın içgörüsü kısıtlıydı. Sonuçlar: Sertralin, aripiprazol, diazepam ve olanzapin tedavileri başlandı, sosyal beceri eğitimi önerildi. Endokrin değerlendirmede hipotiroidi saptanarak levotiroksin eklendi. İzlemde oral alımı arttı; affekti düzeldi, depresif duygudurumda azalma ve sosyal iletişimde artma gözlendi.
Tartışma ve Sonuç: Bu olgu, kısıtlayıcı tip anoreksiya nervoza ile kısmen örtüşen; ancak otistik ve obsesif-kompulsif belirtilerle şekillenen atipik bir klinik tabloyu sunmaktadır. Sekiz yaş gibi erken bir yaşta başlayan anorektik belirtilere dair literatürde sınırlı sayıda vaka bildirimi mevcuttur. Özellikle sosyal iletişimde zayıflık, duyusal hassasiyetler, stereotipik davranışlar ve beden algısı bozukluğu tabloyu karmaşıklaştırmıştır. Bu tarz olgular, klasik tanı kategorilerinin ötesine geçen bir anlayışla, multidisipliner ve gelişimsel perspektifle ele alınmalıdır.Tedavi sürecinde yalnızca oral alımın artırılması değil, beden algısı, içgörü, sosyal beceriler ve ebeveyn tutumları gibi alanlara yönelik çok boyutlu müdahaleler gereklidir.
Anahtar Kelimeler: yeme reddi, anoreksiya nervoza, otizm spektrum bozukluğu, obsesif kompulsif bozukluk