61. Ulusal Psikiyatri Kongresi Bildiri Özetleri
26 EKİM 2025, PAZAR
09.00 - 10.15 Psikiyatri Kliniğinde Yatarak Tedavi Gören Hastalarda Katatoni Belirti Sıklığının Taranması ve Klinik Özelliklerle İlişkisinin İncelenmesi
Psikiyatri Kliniğinde Yatarak Tedavi Gören Hastalarda Katatoni Belirti Sıklığının Taranması ve Klinik Özelliklerle İlişkisinin İncelenmesi
Cansu Çoban1, Hatice Ayça Kaloğlu1
-
Daha fazla
1. Ankara Etlik Şehir Hastanesi, Psikiyatri Kliniği, Ankara
DOI: 10.5080/61upk.ozt274 Sayfa 245
Giriş: Katatoni; motor, bilişsel, affektif ve otonomik belirtilerle karakterize; hızlı tanı ve tedaviyle dramatik biçimde iyileşen bir nöropsikiyatrik sendromdur. Çalışmamızda günümüzde birçok psikiyatrik ve genel tıbbi durumla birlikte görüldüğü bilinen katatoniye ait belirtilerin yatan hastalardaki sıklığı ve klinik özelliklerle ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Yöntemler: Çalışmamız, Etlik Şehir Hastanesi Psikiyatri Kliniğinde yatarak tedavi gören 150 hastanın katılımı ile tamamlanmıştır. Etik kurul onayı alınmıştır(Ankara Etlik Şehir Hastanesi 29/01/2025,AEŞH-BADEK-2025-005). Katılımcılara sosyodemografik veri formu, Bush Francis katatoni değerlendirme ölçeği(BFKDÖ), Kanner katatoni ölçeği(KKÖ) uygulanmıştır. Yatan hastalarda rutin olarak istenen hemogram, tiroid fonksiyon testleri, demir parametreleri gibi laboratuvar sonuçları ve tanıya özgü hastalık şiddetini değerlendiren ölçek puanları kaydedilmiştir. Sonuçlar: Bulgularımıza göre katılımcıların %32,7sinin(n=49) şizofreni, %17,3ünün(n=26) atipik psikoz, %4,7sinin(n=7) şizoaffektif bozukluk, %17,3ünün(n=26) depresyon, %14,7sinin(n=22) mani, %13,3ünün(n=20) anksiyete bozuklukları ve diğer nevrotik bozukluklar tanısı mevcuttur. Katatonik belirtilerin sıklığı açısından BFKDÖne göre en sık görülen belirtiler taşkınlık (%54,0), dürtüsellik (%52,7) ve içe kapanma (%38,7); en az görülen belirtiler yakalama refleksi (%1,3), ekolali-ekopraksi (%4,7), verbijerasyon (%5,3) ve balmumu esnekliği (%5,3)dir. Sık görülen belirtilerden taşkınlık ile T3(r=0,188) ve eozinofil(r=0,186) değerleri arasında pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu anlaşılmıştır(p < 0,05). Katılımcıların yaşları ile KKÖ toplam puanı arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur(?=-0,173; p=0,037). Geçirilen hastalık atak sayısı(r=-0,162) ve hastane yatış sayısı(r=-0,218) ile BFKDÖ toplam puanı arasında da negatif yönlü anlamlı ilişki saptanmıştır(p < 0,05). PANSS genel puanı ile BFKDÖ toplam puanı(r=0,363) ve KKÖ toplam puanı(r=0,330) arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir(p < 0,05).
Tartışma ve Sonuç: Katatoni psikiyatri servislerinde %7-15 sıklığında görülen önemli bir sendromdur. Katatoninin farklı klinik görünümlerinin olması, tanı sınıflandırma sistemleri ve geliştirilen ölçekler arasında belirtiler açısından farklılıklar olması, özgün bir laboratuvar veya görüntüleme bulgusunun olmaması gibi nedenlerle tanıda güçlükler yaşanmaktadır. Katatoni sıklığını araştıran çalışmalarda katatoni tablolarının atlandığı, sıklığının zannedilenden fazla olduğu bildirilmiştir. Katatoni belirtileriyle ilişkili olabilecek sosyodemografik özelliklerin, hastalık öyküsünün ve laboratuvar bulgularının belirlenmesi; tanının atlanmaması ve etkili bir tedavi planlaması açısından büyük önem taşımaktadır.
Anahtar Kelimeler: Katatoni, Bush-Francis Katatoni Değerlendirme Ölçeği, Psikiyatrik yatan hasta