61. Ulusal Psikiyatri Kongresi Bildiri Özetleri

Seçilenler için eylemler

PDF olarak İndir Geri dön

Diğer sunumlar

Bariatrik Cerrahi Adayları Obezite İçinde Farklı Bir Grup mu? Depresyon ve Beden Algısı Açısından Retrospektif Bir Karşılaştırma - Sayfa 174
Nurdan Sağbaş, Tuğçe Toker Uğurlu, Gülfizar Sözeri Varma, Alim Akdağ, Onur Birsen, Ayben Baylar Doğan, Hamza Çınar

Psikiyatride Yapay Zeka Kullanımına Dair Toplum Görüşleri - Sayfa 176
Zeynep Yazıcıoğlu, Jamal Hasanlı, Gonca Aşut, Orhan Murat Koçak

İlk Atak Psikozda Demografik, Klinik Ve Sosyoekonomik Özelliklerin Klinik Seyre Etkisinin Retrospektif Değerlendirilmesi - Sayfa 177
Zeynep Temizelliler Ergan, Tolga Binbay

Fiili Ehliyet Değerlendirmelerinde Psikometrik Testlerin Karara Etkisi, Sosyodemografik Verilere Göre Analizi - Sayfa 180
Zeynep Özge Dağoğlu, Sarp Yoldaş, Merve Rana Altunel, İrem Yıldırım, Mehmet Murat Kırpınar, Ömer Faruk Demirel

Yale–Brown Obsesif Kompulsif Ölçeği 2’nin (Y-BOCS-II) Türkçe Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması - Sayfa 182
Selin Tutku Tabur, Ece Ilgın, Ercan Akın, Mehmet Hakan Türkçapar

Şizofreni ve Şizoaffektif Bozukluk Hastalarında Klozapine Geçişin Hastaneye Yatış Sayısı ve Hastanede Kalma Süresi ile İlişkisi: Retrospektif Bir Değerlendirme - Sayfa 186
Rabia Rakan, Evrim Özkorumak Karagüzel

24 EKİM 2025, CUMA
16:45 - 18:00 Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğunun Kendine Zarar Verici Davranışlarla İlişkisinin Değerlendirilmesi: Depresyon Grubu ile Kontrollü Çalışma

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğunun Kendine Zarar Verici Davranışlarla İlişkisinin Değerlendirilmesi: Depresyon Grubu ile Kontrollü Çalışma

Sema Çağal1, Erol Ozan2, Mehmet Akif Ersoy3, Beyhan Özyurt4

1. Bulancak Devlet Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği, Giresun, Türkiye
2. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Manisa, Türkiye
3. Serbest Hekim, İzmir
4. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Manisa, Türkiye

DOI: 10.5080/61upk.ozt231 Sayfa 172

Giriş: Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), dikkati sürdürmede güçlük, aşırı hareketlilik ve dürtüsellikle karakterize kronik bir nörogelişimsel bozukluktur. İntihar dışı kendine zarar verici davranış ise ölüm veya sosyal yaptırım amacı olmaksızın kişinin kendi bedenine zarar vermesidir. Literatürde DEHB’nin kendine zarar verici davranış için bağımsız bir risk faktörü olabileceği gösterilmiştir. Depresyon ise kendine zarar verici davranışın en sık görüldüğü bozukluktur; bu çalışma, erişkin DEHB ve remisyondaki depresyon tanılı bireyleri kendine zarar verme davranışı açısından karşılaştırmayı ve DEHB’ye özgü emosyonel ve bilişsel özellikleri değerlendirmeyi amaçlamaktadır.
Yöntemler: Bir üniversite hastanesinin erişkin psikiyatri polikliniğine başvuran ve DSM-5 kriterlerine göre DEHB (n=45) veya remisyonda majör depresif bozukluk (rMDD; n=48) tanısı alan bireyler çalışmaya dahil edildi. Gruplar yaş, cinsiyet ve eğitim açısından eşleştirildi. Katılımcılar sosyodemografik veriler, klinik özellikler, kendine zarar verme davranışı, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği ve Aşırı Zihinsel Gezinme Ölçeği ile değerlendirildi. DEHB tanısını yordayan faktörleri belirlemek amacıyla lojistik regresyon analizi yapıldı. Çalışma Celal Bayar Üniversitesi etik kurulu tarafından onaylandı (21/12/2022 - 20.478.486). Sonuçlar: Katılımcıların kendine zarar verme davranışı başlama yaşı ortalama 13,42 ± 3,93 (en küçük = 4, en büyük = 20) olarak hesaplanmıştır. Sorgulanan 12 farklı kendine zarar verme davranışı arasında en sık bildirilen yöntem yara iyileşmesini engelleme (medyan = 10) olup, bunu kesme davranışı (medyan = 3,25) izlemiştir. Her iki grupta kendine zarar verme davranışı ve duygu düzenleme güçlükleri benzer bulunmuştur (p > 0.05). DEHB grubunda Aşırı Zihinsel Gezinme Ölçeği puanları anlamlı olarak yüksek olup, DEHB belirtileri ile güçlü düzeyde ilişkilidir (r = 0.705, p < 0.05). Çocuklukta ev kazası, akademik sorunlar (sınıf tekrarı, disiplin cezası) ve erişkinlikte trafik cezası DEHB grubunda daha fazla görülmüştür (p < 0.05). Lojistik regresyon analizinde DEHB tanısını en güçlü yordayıcı aşırı zihinsel gezinme düzeyi olmuş (OR = 0.926, p < 0.05); ayrıca ev kazası (OR = 0.110, p < 0.05), sınıf tekrarı (OR = 0.031, p < 0.05 ) DEHB tanısını anlamlı şekilde yordayan bağımsız değişkenler olarak belirlenmiştir (Nagelkerke R² = 0.552, p < 0.05).
Tartışma ve Sonuç: Yapılan çalışmalarda, depresyonun intihar dışı kendine zarar verme davranışı için en güçlü risk faktörlerinden biri olduğu gösterilmiştir. Bizim çalışmamızda ise kendine zarar verme davranışı DEHB grubunda da depresyon kadar yüksek saptanmıştır. DEHB’de dürtüsellik, emosyonel disregülasyon ve zihinsel gezinme, davranışın altında yatan özgün mekanizmaları işaret etmektedir.Literatürde, emosyonel disregülasyonun depresyonda en belirgin klinik özelliklerden biri olduğu bilinmektedir. Çalışmamızda DEHB grubunda da duygu düzenleme güçlüğünün benzer olması, bu özelliğin yalnızca depresyona özgü olmadığını göstermektedir. Önceki meta-analizler, DEHB’li bireylerde de stresli yaşam olaylarına aşırı tepki ve belirgin duygu düzenleme sorunları olduğunu ortaya koymuştur. Bulgularımız bu verilerle uyumludur ve emosyonel disregülasyonun DEHB’nin temel bileşenlerinden biri olabileceğini desteklemektedir.Özellikle DEHB tanılı hastalarda zihinsel gezinmenin kontrollere göre anlamlı derecede yüksek bulunması; literatürde zihinsel gezinmenin DEHB üzerindeki özgül etkisine dair vurgularla örtüşmektedir. DEHB tanısında temel belirtilerin yanı sıra emosyonel ve bilişsel belirtiler ve kendine zarar verme davranışı da ele alınmalıdır. Aşırı zihinsel gezinme ve duygu düzenleme güçlüğü, DEHB’nin bilişsel ve emosyonel bileşenlerini anlamada önemli ipuçları sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Aşırı zihinsel gezinme, duygu düzenleme, emosyonel disregülasyon, Erişkin; dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, kendine zarar verme