61. Ulusal Psikiyatri Kongresi Bildiri Özetleri
23 EKİM 2025, PERŞEMBE
18:45-20:00 Travma Sonrası Stres Bozukluğu Oluşturulmuş Ratlarda Western Diyet ile Beslenmenin Hipokampal Otofaji ve Nöroinflamasyon Üzerine Etkilerinin İncelenmesi
Travma Sonrası Stres Bozukluğu Oluşturulmuş Ratlarda Western Diyet ile Beslenmenin Hipokampal Otofaji ve Nöroinflamasyon Üzerine Etkilerinin İncelenmesi
Sena Karaca1, Mine Şahingöz2, İbrahim Kılınç3, Naile Yaldız Kökbudak4
-
Daha fazla
1. Tokat Devlet Hastanesi Psikiyatri
2. Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri
3. Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya
4. Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Patoloji
DOI: 10.5080/61upk.ozt195 Sayfa 118
Giriş: Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB)nin patofiyolojisinde nöroinflamasyon ve otofaji mekanizmalarının etkili olduğu çeşitli çalışmalarla gösterilmekle birlikte henüz tam olarak aydınlatılamamıştır. Bununla birlikte TSSBye karşı koruyucu olabilecek veya TSSB oluşumunu kolaylaştırabilecek faktörler de netlik kazanmamıştır. Çalışmamızda değişen yaşam tarzı ve beslenme biçimleriyle birlikte sık karşılaşılan Western tarzı (yüksek yağ ve şeker içerikli) beslenmenin hipokampal otofaji ve nöroinflamasyon üzerine etkileri incelenerek beslenmenin TSSB üzerine etkilerinin incelenmesi hedeflenmiştir.
Yöntemler: Necmettin Erbakan Üniversitesi Deneysel Tıp Merkezinden temin edilen 24 adet yetişkin erkek Wistar sıçan 3 gruba ayrılmıştır. Western diyet grubu 28 gün boyunca yüksek yağ ve şeker içeren diyetle beslenmiş ve kontrol grubu dışında kalan 2 gruba Akut Uzatılmış Stres (AUS) protokolü uygulanarak TSSB modeli oluşturulmuştur. Anksiyete düzeyleri 8. ve 28. günlerde Yükseltilmiş Artı Labirent (YAL) testiyle değerlendirilmiştir. Hipokampal dokuda ELISA yöntemiyle TNF-?, IL-10, LC3-I/II, BDNF düzeyleri, immunohistokimyasal olarak da Beclin-1 ve Iba-1 düzeyleri analiz edilmiştir. Araştırmamız için Necmettin Erbakan Üniversitesi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulunun 27.02.2024 tarihli ve 2024/20 karar sayılı onayıyla çalışmaya başlanılmıştır. Sonuçlar: Western diyet grubundaki ratlar 28. günde tüm gruplar arasında en fazla kilo alan grup oldu (p < 0,0001). YAL testinde toplam alınan mesafe ve ortalama hız açısından anlamlı bir fark görülmedi. Yine YAL testinde açık kollarda geçirilen süre bakımından anlamlı değişiklik saptanmadı. İmmünohistokimyasal olarak, Western diyetle beslenen grupta Iba-1 pozitifliği kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede yüksekti (p = 0,025). Biyokimyasal incelemelerde, serum (p = 0,001) ve hipokampusta (p = 0,0098) IL-10 düzeylerinin yüksek, serum (p < 0,001) ve hipokampusta (p = 0,0001) TNF-? düzeylerinin ise düşük olduğu belirlendi.
Tartışma ve Sonuç: Travma sonrası Western diyetle beslenmenin anksiyete benzeri davranışlar üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmamıştır. Batı tarzı beslenmenin kronik stresi arttırdığı, psikiyatrik hastalıkların görülme sıklığını arttırdığı ve inflamasyonu arttırdığı bilinmekle birlikte Western diyetle beslenen grupta nöroinflamasyon parametlerinde istatistiksel olarakanlamlı düşüş olması travma sonrası akut dönemde yüksek kalorili beslenmenin olumlu etkileri olabileceğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Travma, Western Diyet, Otofaji, Nöroinflamasyon