61. Ulusal Psikiyatri Kongresi Bildiri Özetleri
24 EKİM 2025, CUMA
12:15 - 13:00 Somatik Yakınmalara İkincil Gelişen Self Mutilasyona Dair Olgu Bildirimi: Sanrısal Mı? Kompulsif Mi?
Somatik Yakınmalara İkincil Gelişen Self Mutilasyona Dair Olgu Bildirimi: Sanrısal Mı? Kompulsif Mi?
Kutay Akpınar1, Rümeysa Ayşe Güllülü1, Anıl Muştucu1
-
Daha fazla
1. Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı
DOI: 10.5080/61upk.ozt332 Sayfa 355
Giriş: Somatik yakınmalara ikincil kendine zarar verme davranışı, psikotik bozukluklar ve obsesif-kompulsif bozukluk (OKB) ve ilişkili bozukluklar ayırıcı tanısında önemli zorluklar yaratır. Somatik tip sanrısal bozuklukta birey, ciddi bir tıbbi rahatsızlığı olduğuna dair sarsılmaz inançlar taşırken; OKB ve ilişkili bozukluklarda bu düşünceler sabit olmayıp, tekrarlayıcı davranışlarla geçici rahatlama sağlanır. Bu olguda, bedensel yakınmalarına çözüm üretmek maksadıyla tekrarlayan şekilde vücudunun çeşitli bölgelerine insizyon hatta yer yer eksizyon uygulayan bir hastanın psikiyatrik değerlendirmesi ve izlem süreci sunulmaktadır.
Yöntemler / Olgu Sunumu: 39 yaşında erkek hasta, bir yıldır süregelen sırt, karın ve bacak ağrılarına iyi geldiğini düşündüğü insizyon davranışları nedeniyle yatırıldı. Bu işlemin, iç organlar arasındaki nöromüsküler bağlantıyı düzenlediğine ve bu sayede yakınmalarının azaldığına inanmaktaydı. Premorbid döneminde mükemmeliyetçi kişilik yapısı ve üniversite yıllarında başlayan dini içerikli obsesyonlar ve kompulsiyonlar olduğu öğrenildi. Yaygın vücut ağrıları fizik tedavi girişimlerinden fayda görmeyince, annesinin kaybını takiben hacamat benzeri insizyon davranışına yöneldi. Bu davranışı belirli somatik yakınmalarla ilişkili olarak ritüelistik şekilde sürdürdüğü, olumsuz fiziksel sonuçlarına rağmen uygulamaya devam ettiği gözlendi. Sonuçlar: Bu olgu, somatik yakınmalara ikincil self-mutilatif davranışların değerlendirilmesinde tanısal güçlükleri vurgulamaktadır. DSM-5, sabit inanç ile düşük içgörü ayrımında ve kültürel etkenlerin belirlenmesinde sınırlı kalabilmektedir. Bu nedenle benzer olgularda bütüncül değerlendirme, içgörü düzeyinin izlenmesi ve kültürel bağlamın dikkate alınması tanı ve tedavi sürecinde kritik öneme sahiptir. Hastadan olgu sunumu ve fotoğraf kullanımı için yazılı aydınlatılmış onam alınmıştır.
Tartışma ve Sonuç: Literatürde benzer olgular, somatik yakınmalara ikincil kendine zarar verme davranışlarının sanrısal bozukluk, OKB ve aşırı değerlendirilmiş düşünceler arasında bir spektrumda seyrettiğini göstermektedir. Choudhary ve ark. (2009) akupunkturla ilişkili dermatitis artefakta, Sadalla ve ark. (2020) hacamata bağlı ağır anemi, Varma ve ark. (2007) monosemptomatik hipokondriyak psikoz ve Nasıroğlu ve Çeri (2017) somatik yakınmalarla karışan OKB olgularını bildirmiştir. Benzer şekilde, sunduğumuz olguda da sabit inanç ile kompulsif özelliklerin iç içe geçtiği ve kültürel faktörlerin tabloyu şekillendirdiği görülmektedir.
Anahtar Kelimeler: obsesif kompulsif bozukluk ve ilişkili bozukluklar, kendine zarar verme davranışı, bedensel belirti bozukluğu, somatik tip sanrısal bozukluk