61. Ulusal Psikiyatri Kongresi Bildiri Özetleri
23 EKİM 2025, PERŞEMBE
09:00- 10:15 Obsesif Kompulsif Bozukluk Tanılı Hastalarda Anksiyete Duyarlılığı, Mizofoni Ve Bilinçli Farkındalık Arasındaki İlişki - Ön Çalışma
Obsesif Kompulsif Bozukluk Tanılı Hastalarda Anksiyete Duyarlılığı, Mizofoni Ve Bilinçli Farkındalık Arasındaki İlişki - Ön Çalışma
Mahmut Onur Karaaytuğ1, Hale Nur Çakar1, Lut Tamam1, Mehmet Emin Demirkol1, Zeynep Namlı1, Caner Yeşiloğlu1, Ali Meriç Kurt1
-
Daha fazla
1. Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı
DOI: 10.5080/61upk.ozt158 Sayfa 61
Giriş: Obsesif-Kompulsif Bozukluk (OKB), yineleyici, istemsiz saplantılı dürtü, düşlem, düşünceler ve oluşan kaygıyı azaltmak için yapılan tekrarlayıcı davranışlar veya zihinsel eylemlerle karakterizedir. Mizofoni, belirli seslere karşı aşırı öfke, tiksinti veya kaygı tepkileriyle tanımlakta ve OKB spektrumu ile ilişkilendirilmektedir. Anksiyete duyarlılığı OKB şiddetini etkileyebilecek bir değişken olup, mizofoniyle de ilişkili bulunmuştur. Ayrıca bilinçli farkındalık gibi psikolojik değişkenlerin bahsedilen ilişkiler üzerindeki etkili olabileceği gösterilmiştir. Bu çalışmada, OKB tanılı bireylerde anksiyete duyarlılığı, bilinçli farkındalık ve mizofoni düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntemler: Çalışmaya DSM-5 tanı ölçütlerine göre OKB tanısı almış, yaş ortalaması 29,57 ± 10,9 olan 47 birey (29 kadın, 18 erkek) dahil edilmiştir. Katılımcılara Mizofoni Belirti Listesi (MBL), Anksiyete Duyarlılığı İndeksi-3 (ADİ-3), Bilinçli Farkındalık Ölçeği (BİFÖ) ve Yale Brown Obsesyon Kompulsiyon Ölçeği uygulanmıştır. Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi Etik Kurulu çalışmayı onaylamıştır (18.07.2025/55). Sonuçlar: Katılımcıların %74,5i evli, %42,6sının ailesinde ruhsal hastalık öyküsü bulunmuş, ortalama hastalık süresi 7,4 yıl olarak saptanmıştır. Katılımcıların BİFÖ ortalama puanı 55,74 ± 13,07; MBL toplam puanı 108,08 ± 32,47; ADİ-3 toplam puanı 33,70 ± 18,91dir. ADİ-3 alt boyut ortalamaları sırasıyla fiziksel: 10,78 ± 7,96; bilişsel: 13,19 ± 7,19; toplumsal: 9,72 ± 6,09dur. Mizofoni puanı, ADİ-3ün fiziksel (r = 0,706), bilişsel (r = 0,614) ve toplumsal (r = 0,472) alt boyutlarıyla pozitif yönde anlamlı korelasyon göstermiştir (p < 0.001). BİFÖ puanı ise mizofoni (r = 0,540) ve ADİ-3 ile anlamlı ve negatif yönde koreleyken OKB semptom şiddetiyle ilişkili değildi.
Tartışma ve Sonuç: Anksiyete duyarlılığı ile mizofoni arasındaki pozitif ilişki, OKB gibi yüksek kaygı düzeyine sahip bireylerde çevresel uyaranlara karşı artmış tepkiselliği düşündürmektedir. Bilinçli farkındalık düzeyinin artmasıyla, bireylerin tetikleyici işitsel uyaranlara yönelik içsel deneyimlerini daha az yargılayıp daha kabullenici bir tutum geliştirdiği ve anksiyeteye ilişkin bedensel duyumları daha az tehdit edici algıladığı şeklinde yorumlanabilir. Bu durum, hem anksiyete duyarlılığında hem de mizofoni belirtilerinde azalmaya katkı sağlayabilir.
Anahtar Kelimeler: bilinçli farkındalık, anksiyete duyarlılığı, mizofoni, obsesif kompulsif bozukluk