61. Ulusal Psikiyatri Kongresi Bildiri Özetleri
25 EKİM 2025, CUMARTESİ
12:15 - 13:00 Karbamazepin ile İlişkili Cilt Döküntüsü: Bipolar Bozukluk Tanılı Bir Olgu
Karbamazepin ile İlişkili Cilt Döküntüsü: Bipolar Bozukluk Tanılı Bir Olgu
Christopher Deniz Polat1, Yasin Kavla1, Ömer Faruk Demirel1
-
Daha fazla
1. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, İstanbul
DOI: 10.5080/61upk.ozt399 Sayfa 443
Giriş: Karbamazepin; antikonvülsan, analjezik ve duygudurum dengeleyici özelliklere sahip olan, bipolar bozukluğun (BB) tedavisinde yaygın olarak kullanılan bir ajandır. Özellikle tedavinin ilk haftalarında görülebilen döküntüler başta olmak üzere çeşitli dermatolojik yan etkiler bildirilmiştir. Bu yan etkiler döküntü düzeyinde olabileceği gibi, StevensJohnson sendromu gibi yaşamı tehdit eden tablolar da gelişebilmektedir. Bu olgu sunumunda, BB tanısıyla tedavi edilen bir hastada karbamazepin kullanımına bağlı gelişen cilt döküntüsü, olası patofizyolojik mekanizmalar ve klinik yönetim süreci ele alınacaktır.
Yöntemler / Olgu Sunumu: 33 yaşında kadın hasta, mutsuzluk, hayattan keyif alamama ve uykusuzluk şikayetleri ile psikiyatri polikliniğine başvurdu. Şikayetlerinin ergenlik döneminin sonlarında depresif belirtilerle başladığı, ilk başvurusunun bir buçuk yıl önce öfke patlamaları, konuşma hızı ve miktarında artma, kollarını tırnaklarıyla çizerek kendine zarar verme yakınmaları ile olduğu, bu dönemde BB-tip-II tanısı aldığı öğrenildi. Daha önce servis yatışı olmadığı, son olarak fluoksetin 40 mg/gün, karbamazepin 400 mg/gün ve klonazepam 2 mg/gün tedavisinde iken ilaçlarını on gün önce kendi isteğiyle kestiği belirtildi. Hasta, BB depresif nöbet ön tanısı ile yatırıldı, karbamazepin 600 mg/gün ve risperidon 3 mg/gün tedavisi başlandı. 6. günde aynı tedavi ile taburcu edildi. Tedavinin 20. gününde hastada vücutta yaygın kaşıntı ve eritemli makülopapüler cilt lezyonları geliştiği gözlendi. Karbamazepin tedavisi kesildi ve semptomatik dermatolojik destek tedavisi başlandı. 28. günde yapılan kontrolde cilt bulgularının tamamen gerilediği saptandı. Tedaviye risperidon 3 mg/gün ile devam edildi. Olgu sunumu için hastadan yazılı onam alınmıştır. Sonuçlar: .
Tartışma ve Sonuç: Karbamazepin kullanımı ile ilişkili cilt döküntüleri sıklıkla tedavinin ilk 8 haftasında ortaya çıkmaktadır. Bu döküntüler hafif, kendini sınırlayan makülopapüler lezyonlardan, nadiren de olsa hayatı tehdit eden Stevens-Johnson sendromu veya toksik epidermal nekrolize kadar uzanan bir spektrumda görülebilir. Karbamazepinle ilişkili cilt reaksiyonlarının mekanizmasında immün aracılı hipersensitivite yanıtının rol oynadığı düşünülmektedir. Olgumuzda döküntünün tedavinin üçüncü haftasında ortaya çıkması, karbamazepin kesilmesiyle lezyonların tamamen düzelmesi bu yan etkiyi desteklemektedir. Bu nedenle karbamazepin tedavisine başlanan hastalar, özellikle ilk haftalarda dermatolojik yan etkiler açısından yakından izlenmelidir.
Anahtar Kelimeler: Bipolar bozukluk, Cilt döküntüsü, İlaç yan etkisi, Karbamazepin