English
 
   
Araştırma Makalesi
DSM-5 Kişilik Envanteri Türkçe Formunun Geçerlilik ve Güvenilirliği

Fikret Poyraz ÇÖKMÜŞ, Orkun AYDIN, Serra YÜZEREN, Didem SÜCÜLLÜOĞLU DİKİCİ, Siğnem ÖZTEKİN, Emine Özge ÇÖLDÜR, Pınar ÜNAL AYDIN, Ertuğrul KÖROĞLU, Ömer AYDEMİR
Türk Psikiyatri Dergisi (2026) 37:227-235
DOI:
10.5080/u27791

[Geri]    [PDF]    [Summary]    [Yazara Mail]
ÖZET

Amaç: Bu çalışmada DSM-5 Kişilik Envanterinin (PID-5) Türkçe geçerlilik ve güvenilirliğinin ortaya konması ve DSM-III-R Eksen II Bozuklukları için Yapılandırılmış Klinik Görüşme Kişilik Anketi (SCID-II-PQ) ile elde edilen kategorik kişilik değerlendirmeleri ile karşılaştırılarak sınanması amaçlanmıştır.

Yöntem: Çalışmanın örneklem grubunu psikiyatri polikliniğinde DSM-5 tanı ölçütlerine göre klinik değerlendirme sonucunda tanı almış 560 psikiyatrik tanılı hasta ile 1176 sağlıklı gönüllü olmak üzere toplam 1736 katılımcı oluşturmaktadır. Katılımcıların değerlendirilmesinde PID-5’in yanı sıra; sosyodemografik veri formu ve DSM-III-R Eksen II Bozuklukları için Yapılandırılmış Klinik Görüşme Kişilik Bozuklukları formu (SCID-II-PQ) uygulanmıştır. Güvenilirlik analizlerinde hem boyutlar hem de fasetler için Cronbach alfa iç tutarlılık analizleri yapılmıştır. Ölçeğin yapısal geçerliliği için, önceden belirlenmiş boyutları ve fasetleri olması nedeniyle doğrulayıcı faktör analizi uygulanmıştır. Ayrıca SCID-II-PQ hem boyutsal skorlarıyla hem de özbildirim anketiyle PID-5 boyut ve faset skorları arasında korelasyon ile birlikte geçerlilik analizi yapılmıştır.

Bulgular: Temel güvenilirlik analizinde tüm envanterin Cronbach alfa iç tutarlılık katsayısı 0,932 olarak hesaplanmıştır. Doğrulayıcı faktör analizi, çalışmamızdaki bulguların, PID-5 orijinal çalışmasında belirlenmiş kişilik boyutları ile uyumlu bir yapı ortaya koymuştur. Fasetler açısından değerlendirildiğinde ise ‘duygusal oynaklık’ ve ‘manipülatif olma’ fasetlerinde RMSEA değerlerinin daha yüksek olduğu, ‘risk alma’ fasetinde ise uyum endekslerinin diğer fasetlere göre daha düşük olduğu bulunmuştur. Ayırt edici geçerlilik açısından tüm boyutlar ve manipülatif olma dışındaki tüm fasetler hasta grubunda daha yüksek ortalama düzeyleri göstermiştir.

Sonuç: Bu çalışmanın sonuçları, PID-5 Türkçe versiyonunun genel olarak kabul edilebilir düzeyde geçerlilik ve güvenilirlik özelliklerine sahip olduğunu ve kişilik özelliklerinin boyutsal değerlendirilmesinde kullanılabilecek bir ölçüm aracı olduğunu göstermektedir.

Anahtar Sözcükler: DSM-5 kişilik envanteri, kişilik, kişilik boyutları, kişilik bozuklukları

Seres Yazılım