Amaç: Bu çalışmanın amacı, Genito-Pelvik Ağrı/Penetrasyon Bozukluğu (GPPB) tanısı konulan kadınlarda erken dönem uyumsuz şemalar, vajinal penetrasyona ilişkin bilişler ve cinsel işlevsellik arasındaki ilişkileri kontrol grubuyla birlikte incelemektir.
Yöntem: Kesitsel ve çok merkezli tasarlanan çalışmaya üç merkezden 100 GPPB tanısı konulan kadın ve cinsel işlev bozukluğu saptanmayan 120 gönüllü kadın dâhil edildi. Katılımcılara DSM-5 için Yapılandırılmış Klinik Görüşme (SCID-5), Young Şema Ölçeği Kısa Form-3, Vajinal Penetrasyon Bilişleri Ölçeği ve Golombok-Rust Cinsel Doyum Ölçeği uygulandı. Gruplar arası karşılaştırmalarda Mann-Whitney U testi, değişkenler arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesinde ise Spearman korelasyon analizi kullanıldı. Ayrıca çok değişkenli lojistik regresyon analizi yapıldı.
Bulgular: Genito-Pelvik Ağrı/Penetrasyon Bozukluğu (GPPB) tanısı konulan kadınlarda, kontrol grubuna kıyasla olumsuz vajinal penetrasyon bilişleri ve erken dönem uyumsuz şemalar, özellikle karamsarlık, onay arayıcılık, kusurluluk, cezalandırıcılık, zarara karşı kırılganlık ve katı standartlar anlamlı olarak daha yüksek saptandı (p<0,001). Ayrıca genital uyumsuzluk bilişlerinin karamsarlık ve kendini feda şemalarıyla, katastrofik ve ağrıya ilişkin bilişlerin ise onay arayıcılık şemasıyla ilişkili olduğu görüldü. Lojistik regresyonda çalışmıyor olmak, daha yüksek evlilik yaşı, katastrofik ve ağrıya ilişkin bilişler ile genital uyumsuzluk bilişleri GPPB varlığı ile bağımsız olarak ilişkili bulundu.
Sonuç: Genito-Pelvik Ağrı/Penetrasyon Bozukluğu (GPPB) tanısı konulan kadınların daha olumsuz cinsel bilişlere ve daha fazla uyumsuz şema örüntüsüne sahip olduğu gözlenmiştir. Bulgular, GPPB’de penetrasyona ilişkin olumsuz bilişler ve erken dönem uyumsuz şemaların birlikte değerlendirilmesinin klinik açıdan yararlı olabileceğini düşündürmektedir.
Anahtar Sözcükler: Biliş, cinsel işlev, genito-pelvik ağrı/penetrasyon bozukluğu, şema, vajinismus