English
 
   
Araştırma Makalesi
Özkıyım Girişimlerinin Klinik Sonuçları: Hastane İçi Ölüm ve Tıbbi Öneriye Rağmen Tedavi Terk

Hüseyin DÖNGELLİ, Melis KILINÇ, Seda MISIRLIOĞLU SÜCAN, Çağatay ÇAKIR, Binnaz AKINCI, Ahmet PEKER, Mehmet YAVUZ
Türk Psikiyatri Dergisi (2026) 37:114-124
DOI:
10.5080/u27830

[Geri]    [PDF]    [Summary]    [Yazara Mail]
ÖZET

Amaç: Özkıyım girişimleri önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam etmektedir. Bu çalışmanın amacı, özkıyım girişimi sonrası hastane içi ölüm ve Tıbbi Öneriye Rağmen Tedavi Terk (TÖRT) olma ile ilişkili etmenleri analiz etmektir.

Yöntem: Ocak 2009–Aralık 2024 tarihleri arasında acil servise özkıyım girişimi ile başvuran erişkin bireylerin dâhil edildiği geriye dönük, kayıt temelli, tek merkezli gözlemsel bir çalışmadır. Veriler hastane bilgi yönetim sistemi, hasta dosyaları ve adli bildirim kayıtlarından elde edilmiştir. Hastane içi ölüm ve TÖRT ile ilişkili etmenler lojistik regresyon analizleri ile değerlendirilmiştir.

Bulgular: Toplam 2.909 birey (ortalama yaş 30±12 yıl; %64,4’ü kadın) çalışmaya dâhil edilmiştir. En sık kullanılan özkıyım yöntemi ilaç alımıdır (%84,2). Hastane içi ölüm sıklığı %2,2 (n=63) olarak gözlenmiş; en yüksek ölümcüllük %94,1 ile beş kat ve üzeri yüksekten atlama girişimlerinde saptanmıştır. Çok değişkenli analizde ileri yaş (OR: 1,04; %95 GA: 1,02–1,06), erkek cinsiyet (OR: 4,40; %95 GA: 2,29–8,43), şizofreni tanısı (OR: 3,63; %95 GA: 1,02–12,88) ve alkol kullanımı (OR: 2,38; %95 GA: 1,34–4,24) hastane içi ölümün bağımsız yordayıcıları olarak belirlenmiştir. Tıbbi öneriye rağmen tedavi terk olguların %53,8’inde (n=1.564) görülmüş olup; daha genç yaş, geçmiş özkıyım girişimi öyküsünün olmaması ve bireyde psikiyatrik tanı bulunmaması ile ilişkili bulunmuştur.

Sonuç: Bu bulgular, hem TÖRT hem de hastane içi ölüm riski taşıyan bireylerin bireye özgü özellikler temelinde ve önetkin bir yaklaşımla yönetilmesi gerektiğini göstermekte; özkıyım girişimi sonrası bakım süreçlerine yönelik önleme stratejileri ve klinik rehberlerin geliştirilmesine katkı sağlamaktadır.

Anahtar Sözcükler: Hastane içi ölüm, özkıyım, risk etmenleri, tedavi reddi, tıbbi öneriye rağmen tedavi terk

Seres Yazılım