English
 
   
Yetişkin Bağlanma Örüntüleri İle Psikopatoloji Belirtileri Arasındaki İlişkide Bilişsel Özelliklerin Aracı Rolü: Bilişsel Esneklik

Psik. İhsan DAĞ, Psik. İ. Volkan GÜLÜM
2013; 24(4): 240-7
[PDF]    [Makaleyi Göster]    [Summary]    [Yazara Mail]
ÖZET

Amaç: Daha önce yapılmış pek çok çalışmada ortaya konan bağlanma ile depresyon, obsesif kompulsif bozukluk (OKB), sosyal kaygı gibi psikopatolojiler arasındaki ilişkide bilişsel esnekliğin aracı rolünün ilk kez değerlendirilmesi ve bu bağlamda psikopatolojiler ve erken dönem yaşantıları hakkında bilişsel çerçeveden, bütünleştirici bir bakış açısı sağlanması bu çalışmanın ana eksenini oluşturmaktadır.

Yöntem: Örneklemin temsil gücünü artırmak amacıyla, çalışmaya Türkiye’nin farklı bölgelerindeki 9 ayrı ilden, 14 ayrı üniversitede okuyan, 661 kadın ve 331 erkek olmak toplam 992 öğrenci katılmıştır. Bilişsel Esneklik Envanteri, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II, Beck Depresyon Envanteri, Maudsley Obsesif-Kompulsif Belirti Ölçeği ve Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği katılımcılara sınıflarında toplu olarak uygulanmıştır. Veriler yapısal eşitlik modeli ve aracı değişken analizleri kullanılarak analiz edilmiştir.

Bulgular: Hem kadınlarda hem de erkeklerde kaygılı bağlanma ile depresyon, OKB, sosyal kaygı ilişkisinde bilişsel esneklik-kontrol boyutunun kısmi ve tam aracı roller üstlendiği görülmüştür. Bilişsel esneklik-kontrol boyutu erkeklerde, kaçınmacı bağlanma ile depresyon, OKB, sosyal kaygı ilişkisinde aracı bir rol üstlenmemiştir, ancak bu alt boyutun, kadınlarda depresyon ve sosyal kaygı ile kaçınmacı bağlanma ilişkisine kısmi aracılık ettiği görülmüştür.

Sonuç: Analiz sonuçlarına göre bilişsel esnekliğin kontrol boyutu hem kadınlar hem de erkeklerde bağlanma örüntüleri ile psikopatoloji belirtileri arasındaki ilişkide önemli bir değişken olarak karşımıza çıkmaktadır.


Anahtar Kelimeler: Bağlanma, psikopatoloji, bilişsel esneklik