English
 
   
Otistik Bozukluk ve Gelişim Geriliğinde Bağlanmaya Yönelik Sosyal Davranışların Karşılaştırılması

Dr. Devrim AKDEMİR, Dr. Berna PEHLİVANTÜRK, Dr. Fatih ÜNAL, Psik. Şeniz ÖZUSTA
2009; 20(2): 105-117
[PDF]    [Makaleyi Göster]    [Summary]    [Yazara Mail]
ÖZET

Amaç: Bu araştırmada otistik bozukluk tanısı konan çocuklarda bağlanma ile ilişkili sosyal davranışların olup olmadığı ve bu davranışların gelişim geriliği olan çocuklara göre farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Bu davranışlar ile yaş, bilişsel gelişim, otizmin şiddeti, dil gelişimi ve annenin kendi bağlanma stili gibi klinik değişkenler arasındaki ilişkinin de değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Yöntem: Araştırma grubu otistik bozukluk tanısı konan, yaş ortalaması 37.9 ± 6.8 ay olan 19 çocuktan; kontrol grubu ise otistik bozukluk tanısı konmayan, yaş, cinsiyet ve zeka düzeyi açısından araştırma grubu ile eşleştirilmiş, gelişim geriliği bulunan 18 çocuktan oluşmuştur. Çalışmaya katılan tüm çocuklara iki çocuk psikiyatristi tarafından Çocukluk Otizmi Derecelendirme Ölçeği (ÇODÖ) uygulanmıştır. Anneler İlişki Ölçekleri Anketi (İÖA) doldurmuşlardır. Çocukların bilişsel gelişimi Stanford-Binet zeka ölçeği ile değerlendirilmiştir. Araştırmaya katılan tüm çocuklarda bağlanma davranışları Yabancı Durum Testi'nin (YDT) uyarlanmış şekli ile belirlenmiştir.

Bulgular: Otistik bozukluğu olan çocukların gelişim geriliği olan çocuklara benzer şekilde bağlanma davranışları gösterdikleri, gelişim geriliği olan çocuklardan farklı olarak yabancıya göre annelerine daha yakın durdukları saptanmıştır. Otistik bozukluk grubunda bağlanma davranışları yaş, zeka puanı ve annenin kendi bağlanma stili ile ilişki göstermezken, otizmin şiddeti ve dil gelişimi ile anlamlı ilişki göstermektedir.

Sonuç: Otistik bozukluğu olan çocuklardaki bağlanma gereksiniminin ve bağlanma davranışlarının, hastalığın erken döneminde anne babaları tarafından doğru bir şekilde yorumlanması, bu çocukların güvenli bağlanma ilişkileri kurmalarını arttırarak sosyal gelişimlerine katkıda bulunabilir.


Anahtar Kelimeler: Otistik bozukluk, gelişim geriliği, bağlanma, sosyal davranış