English
 
   
Aleksitimi Boyutlarının Depresyon ve Anksiyete Belirtileri ile İlişkileri

Dr. İrem MOTAN, Dr. Tülin GENÇÖZ
2007; 18(4): 333-343
[PDF]    [Makaleyi Göster]    [Summary]    [Yazara Mail]
ÖZET

Amaç: Bu çalışmanın amacı, aleksitimi kavramının çok boyutluluğu üzerinde durularak, bu boyutların depresyon ve anksiyete yakınmalarıyla gösterecekleri farklı ilişkileri araştırmaktır. Aleksitimi boyutlarının bu iki değişken ile göstereceği farklı ilişkiler, depresyon ve anksiyetenin tanı ve tedavisi bakımından önemlidir. Aleksitiminin bu ayırtedici rolünü desteklemek amacıyla, aleksitimi boyutları ile pozitif ve negatif duygulanım arasındaki ilişkilerin de araştırılması hedeflenmiştir.

Yöntem: Bu çalışmada, 145 üniversite öğrencisine Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ)'nin yanı sıra, Beck Depresyon Ölçeği , Beck Anksiyete Ölçeği ve Pozitif ve Negatif Duygu Ölçeği verilmiştir.

Bulgular: Çalışmanın amacına yönelik olarak,  madde sayısının daha fazla olması ve alt boyutlarının psikometrik açıdan görece sağlamlığı nedeniyle 26 maddelik Toronto Aleksitimi Ölçeği kullanılmıştır. TAÖ için yapılan faktör analizinde, iç tutarlığı yüksek 3 boyut elde edilmiş ve bu boyutlar ?Duygu İletişiminde Zorluk?, ?Duyguları Tanıma ve Tanımlamada Zorluk?, ve ?Hayal Kurmaktan Yoksun Olma? olarak isimlendirilmişlerdir. Yapılan hiyerarşik regresyon analizi sonuçlarına göre, aleksitiminin sadece ?Duygu İletişiminde Zorluk? boyutundaki artış depresif yakınmalarla ilişkili bulunurken, anksiyete yakınmalarındaki artış ile ?Duyguları Tanıma ve Tanımlamada Zorluk? boyutundaki artışın yanı sıra, ?Duygu İletişiminde Zorluk? boyutundaki azalma ilişki göstermektedir.

Sonuç: Bu çalışmada aleksitiminin boyutlarının depresyon ve anksiyete ile farklı ilişkiler gösterdiği ortaya konularak, bu kavramın çok boyutlu olduğu desteklenmiş, aynı zamanda depresyon ve anksiyete arasında ayrıştırıcı bir değişken olabileceği yolunda yapılacak çalışmalara yol gösterilmiştir. Tüm bu bulgular literatür ışığında tartışılmıştır.


Anahtar Kelimeler: Aleksitimi, Depresyon, Anksiyete, Pozitif-Negatif Duygulanım