English
 
   
Opioid Kullanım BozukluğuTedavisinde Yüksek Yoğunluklu Aralıklı Egzersizin Sitokin Düzeyleri ve Klinik Seyir Üzerine Etkileri

Pelin TAŞ DÜRMÜŞ, Mehmet Erdal VARDAR, Oktay KAYA, Pınar TAYFUR, Necdet SÜT, Selma Arzu VARDAR
2020; 31(3): 151-158
[PDF]    [Makaleyi Göster]    [Summary]    [Yazara Mail]
ÖZET
Amaç: Opioid kullanım bozukluğu (OpKB) sınırlı tedavi seçeneklerine
sahip biyolojik ve psikososyal bir bozukluktur. Bağımlılık tedavilerine
ek olarak yapılan egzersiz uygulamalarının madde kullanımını azaltma
ve yaşam kalitesini iyileştirmede etkili olabileceği ileri sürülmüştür. Bu
araştırmada OpKB olan hastalarda yüksek yoğunluklu aralıklı egzersiz
programının kortizol, insülin benzeri büyüme faktörü 1 (IGF-1),
interferon gamma (IFN-γ), interlökin 17 (IL-17) düzeyleri ve klinik
seyir üzerine etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Araştırmamıza yatarak tedavi gören DSM-5 ölçütlerine göre
OpKB tanı ölçütlerini karşılayan 22 erkek hasta dahil edilmiş ve 11 kişi
egzersiz, 11 kişi kontrol grubu olacak şekilde iki gruba ayrılarak çalışma
yapılmıştır. Egzersiz grubuna 5 seans yüksek yoğunluklu aralıklı egzersiz
(HIIT) programı uygulanmıştır. Grupların özelliklerini belirlemede
sosyodemografik veri formu, Bağımlılık Profil İndeksi ve Barratt
Dürtüsellik Ölçeği kullanılmıştır. Klinik seyri değerlendirmek amacıyla
tedavi öncesi ve sonunda Hamilton Depresyon Ölçeği, Hamilton
Anksiyete Ölçeği, Madde Aşerme Ölçeği uygulanmıştır. Tedavinin
5. ve 21. günü kan alınarak kortizol, IGF-1, IFN-γ, IL-17 düzeyleri
ölçülmüştür.
Bulgular: Grupların tedavi başlangıcı ve sonundaki Hamilton
Depresyon Ölçeği, Hamilton Anksiyete Ölçeği, Madde Aşerme Ölçeği
puanlarındaki değişim karşılaştırıldığında egzersiz grubunda anlamlı
azalma saptanmıştır. Egzersiz ve kontrol grubu arasında kortizol düzeyleri
açısından anlamlı farklılık saptanmamıştır. IGF-1 düzeylerindeki
değişim açısından karşılaştırma yapıldığında egzersiz yapan grupta
istatistiksel açıdan anlamlı artma bulunmuştur. Gruplar arasında IFN-γ
ve IL-17 düzeyleri açısından da anlamlı farklılık saptanmamıştır.
Sonuç: Yüksek yoğunluklu aralıklı egzersiz programının depresif
belirtilerde, anksiyete belirtilerinde ve madde isteğinde azalma sağladığı;
IGF-1 düzeylerini artırdığı ancak kortizol, IFN-γ ve IL-17 düzeylerini
değiştirmediği tespit edilmiştir. Bu araştırmanın, eroin bağımlılığı
tanısı ile tedavi gören hastalarda yüksek yoğunluklu aralıklı egzersiz
uygulamasının etkilerine vurgu yaparak bağımlılık tedavisi literatürüne
katkı sağlayabileceği düşünülmüştür.
 
Anahtar Kelimeler: Bağımlılık, egzersiz, eroin, opioid, sitokin, kortizol