English
 
   
İnternet Tabanlı Türkçe Obezite Davranışçı Terapi Programının Test Edilmesi: Bir Seçkisiz Çalışma

Cenan HEPDURGUN, Özgün ÖZALAY, Şebnem PIRILDAR, Gülbin RUDARLI NALÇAKAN, Lütfiye Füsun SAYGILI, Selda SEÇKİNER, Murat Osman ÜNALIR, Hayriye ELBİ
2020; 31(1): 41-47
[PDF]    [Makaleyi Göster]    [Summary]    [Yazara Mail]
ÖZET
Amaç: Davranışçı terapi, obeziteyle ilişkili hastalıkların önlenmesi
için ilk sırada önerilen terapi yöntemidir. İnternet tabanlı programlar,
psikiyatrik bozuklukların ve sistemik hastalıkların tedavisinde bilişsel
davranışçı terapiyi çok sayıda hastaya düşük maliyetle ulaştırmak için
kullanılmaktadır. Bu çalışmanın amacı ilk Türkçe obezite davranışçı
terapi programının geliştirilmesi ve kısa dönemdeki etkinliğinin test
edilmesidir.
Yöntem: Çalışma için Diyabeti Önleme Programı’nda kullanılan
davranışçı stratejilere dayanan Türkçe bir internet tabanlı davranışçı
terapi programı geliştirilmiştir. Psikiyatri, endokrinoloji, beslenme ve
spor bilimleri alanlarından uzmanların iş birliğiyle yaklaşık iki yılda
geliştirilen internet tabanlı programın etkinliğinin test edilmesi için 8
hafta süren seçkisiz bir çalışma yürütülmüştür. Beden kitle endeksi 25
ile 40 arasında olan toplam 101 hasta rastgele olarak internet davranışçı
terapi (İDT, n=51) ya da eğitici e-posta (EE, n=50) gruplarına
dağıtılmıştır. İDT grubundaki katılımcılara davranışçı kilo verme
tekniklerinin öğretildiği ve günlük kalori dengesinin hesaplanması için
kendini – izlem fonksiyonunun sunulduğu internet programına erişim
hakkı sağlanmıştır. EE grubundaki katılımcılara ise sekiz hafta boyunca
sağlıklı beslenme, fiziksel egzersiz ve kilo verme konularında genel
bilgiler içeren elektronik postalar gönderilmiştir. Çalışmanın temel
çıktısı 8 hafta sonunda vücut ağırlığında görülen değişimdir.
Bulgular: Eksik veriler için başlangıç verilerinin ileriye taşınmasıyla
yapılan analizde, 8 hafta sonunda ortalama (ss) kilo kaybı İDT grubunda
EE grubuna göre daha fazla olmuştur. [2,28 kg (2,11)’a karşı 0,74 kg
(1,57); p=0,001]. Klinik olarak anlamlı kabul edilen %5 kilo kaybına
ulaşan katılımcıların oranı da İDT grubunda daha yüksek bulunmuştur
(%17,6’ya karşı %2; p=0,016).
Sonuç: Yapılandırılmış internet davranışçı terapi programını kullanan
katılımcılar, 8 hafta sonunda kilo vermeyle ilgili haftalık bilgilendirici
elektronik posta alan katılımcılara göre daha fazla kilo vermiştir. İnternet
tabanlı davranışçı terapi programları hekimlerin obezite hastalarına
önerebilecekleri düşük maliyetli bir alternatif olma potansiyeli taşıyabilir.
 
Anahtar Kelimeler: Obezite, kilo verme, davranışçı terapi, internet