English
 
   
Cinsiyet Kimliği ve Cinsel Yönelim Hakkında Psikiyatristlerin Etik Söylemleri: Nitel Bir Araştırma

Şükrü KELEŞ, Ayşe Gül YILMAZ-ÖZPOLAT, Neyyire Yasemin YALIM
2020; 31(1): 31-40
[PDF]    [Makaleyi Göster]    [Summary]    [Yazara Mail]
ÖZET
Amaç: Türkiye’de toplumsal normlara uymayan cinsiyet kimliği ve
cinsel yönelim ile ilgili yaşantıların anlaşılmasına yönelik çalışmalar
hem psikiyatri hem de biyoetik alanlarında sınırlıdır. Bu çalışmanın
genel amacı, psikiyatri alanında cinsiyet kimliği ve cinsel yönelim ile
ilgili değersel içerikli sorunlar hakkında bilgi üretmektir. Araştırmada
psikiyatristlerin cinsiyet kimliği ve cinsel yönelim hakkındaki
söylemleri, onların LGBT bireylere sağlık hizmeti sunarken yaşadıkları
deneyimlerden yola çıkılarak etik açıdan tartışmaya açılmıştır.
Yöntem: Çalışma kapsamında nitel bir alan araştırması yürütülmüş,
35 psikiyatri uzmanı ve uzmanlık öğrencisi ile derinlemesine görüşme
yapılmıştır. Derinlemesine görüşmelerden elde edilen veriler, tematik
içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir.
Bulgular: Katılımcılarla yapılan derinlemesine görüşmelerden elde
edilen veriler, temalara ve bağlamlara ayrılmıştır. Araştırma kapsamında
ayrımcılık, LGBT’lerin sağlık hizmetine erişimi, danışmanlık uygulama,
yarar sağlama, zarar vermeme, empatik olma, kendini geliştirme, aile ile
iletişim, LGBT’lerle etkileşim ana temaları ortaya konulmuştur. Bu ana
temalar, sağlık hizmeti sunumu, mesleki sorumluluk, hekim–danışan/
hasta ve aile ile ilişkiler bağlamlarında ele alınmıştır. Çalışmada temalar
ve bağlamlar arasındaki ilişki etik açıdan yorumlanmıştır.
Sonuç: Psikiyatride cinsiyet kimliği ve cinsel yönelim konularında
yeterli ve uygun eğitim verilmediğinde psikiyatristlerin LGBT danışan/
hasta bireyler ile ilişkilerinde, tanı, tedavi ve gözlem aşamalarında
bilimsel açıdan doğruluğu kuşku uyandıran yöntemleri benimsemeleri
sonucunun doğabileceği ortaya çıkmaktadır
 
Anahtar Kelimeler: Psikiyatristler, biyoetik, cinsiyet kimliği, cinsel yönelim