English
 
   
Lityumun Kalsiyum ve Parathormon Düzeyi Üzerine Etkisi: Sağlıklı Kontrollerle Karşılaştırmalı Kesitsel Bir Çalışma

Özlem KUMAN TUNÇEL, Fisun AKDENİZ, Süha Süreyya ÖZBEK, Gülgün KAVUKÇU, Gökçen ÜNAL KOCABAŞ
2019; 30(3): 163-171
[PDF]    [Makaleyi Göster]    [Summary]    [Yazara Mail]
ÖZET
Amaç: Lityum ile ilişkili hiperparatiroidi (LİH) pek çok olumsuz
tabloya neden olabilmekteyken yeteri kadar üzerinde durulan bir yan
etki değildir. Bu çalışmanın amacı lityumun kalsiyum ve parathormon
üzerine etkisini ve LİH ile tiroid hastalıkları arasındaki ilişkiyi
incelemektir.
Yöntem: Bu kesitsel çalışmaya, lityum kullanan 87 bipolar bozukluk
tanılı hasta ve lityum grubu ile yaş ve cinsiyet açısından benzer 65
sağlıklı gönüllü alınmıştır. Katılımcıların kalsiyum, intakt parathormon,
fosfor, magnezyum, alkalen fosfataz, serbest tiroksin, tiroid stimule
edici hormon, tiroid antikorları ve kreatinin düzeyleri belirlenmiş;
ultrasonografi ile paratiroid ve tiroid incelemeleri yapılmıştır. İlk
ölçümlerde kalsiyum ve/veya parathormon düzeyi yüksek saptananlarda
ölçümler tekrarlanmış, ayrıntılı ileri inceleme yapılmıştır.
Bulgular: Düzeltilmiş kalsiyum ve parathormon medyan değerlerinin,
lityum grubunda daha yüksek olduğu saptanmıştır. Kalsiyum düzeyi
ile lityum kullanım süresi arasında zayıf bir ilişki saptanmıştır. İlk
ölçümlerde lityum kullanan 11 hastanın düzeltilmiş kalsiyum ve/veya
parathormon düzeyi yüksek saptanmışken kontrol grubundakilerin
sonuçları olağan sınırlar içindeydi. İleri araştırma sonucunda LİH tanısı
konan beş hastanın hepsine tiroid hastalığı tanısı da konmuştur.
Sonuç: Bu bulgular lityum tedavisi ile kalsiyum ve parathormon
düzeylerinin ilişkili olduğunu göstermektedir. LİH prevalansının
%5,7 olması ve LİH’in ölümcül dahi olabilen olumsuz sonuçları göz
önünde bulundurulduğunda erken tanıyı kolaylaştırabilecek ve ucuz bir
yöntem olan kalsiyum düzeyi taramalarının düzenli aralıklarla yapılması
önerilmektedir
 
Anahtar Kelimeler: Hiperparatiroidizm, kalsiyum, lityum, parathormon, paratiroid bezi